Κύριε ἐλέησον

VENI SANCTE SPIRITVS

SPIRITVS SANCTVS
IN ABSIDE BASILICAE SANCTI PETRI 

OPERE CONSVMATO, QVOD PATER FILIO COMMISIT IN TERRA FACIENDVM, MISSVS EST SPIRITVS SANCTVS DIE PENTECOSTES, VT ECCLESIAM IVGITER SANCTIFICARET, ATQVE ITA CREDENTES PER CHRISTVM IN VNO SPIRITV ACCESVM HABERENT AD PATREM. IPSE EST SPIRITVS VITAE SEV FONS AQVAE SALIENTIS IN VITAM AETERNAM, PER QVEM PATER HOMINES, PECCATO MORTVOS, VIVIFICAT, DONEC EORVM MORTALIA CORPORA IN CHRISTO RESVSCITET.

SPIRITVS IN ECCLESIA ET IN CORDIBVS FIDELIVM TAMQVAM IN TEMPLO HABITAT, IN EISQVE ORAT ET TESTIMONIVM ADOPTIONIS FILIORVM REDDIT. ECCLESIAM, QVAM IN OMNEM VERITATEM INDVCIT ET IN COMMVNIONE ET MINISTRATIONE VNIFICAT, DIVERSIS DONIS HIERARCHICIS ET CHARISMATICIS INSTRVIT AC DIRIGIT, ET FRVCTIBVS SVIS ADORNAT.

VIRTVTE EVANGELII IVVENESCERE FACIT ECCLESIAM EAMQVE PERPETVO RENOVAT ET AD CONSVMMATAM CVM SPONSO SVO VNIONEM PERDVCIT. NAM SPIRITVS ET SPONSA AD DOMINVM IESVM DICVNT: VENI!

(SACROSANCTI CONCILII VATICANI SECVNDI EX CONSTITVTIONE DOGMATICA "LVMEN GENTIVM" DE ECCLESIA N. 4)

ASCENDIT DEVS IN IVBILO, ET DOMINVS IN VOCE TVBAE!

"ASCENSIO DOMINI"
GIOTTO

HODIE DOMINVS NOSTER IESVS CHRISTVS ASCENDIT IN CAELVM; ASCENDAT CVM ILLO COR NOSTRVM.

AVDIAMVS APOSTOLVM DICENTEM: SI CONSVRREXISTIS CVM CHRISTO, QVAE SVRSVM SVNT SAPITE, VBI CHRISTVS EST IN DEXTERA DEI SEDENS; QVAE SVRSVM SVNT QVAERITE, NON QVAE SVPER TERRAM. SICVT ENIM ILLE ASCENDIT, NEC RECESSIT A NOBIS, SIC ET NOS CVM ILLO IBI IAM SVMVS, QVAMVIS NONDVM IN CORPORE NOSTRO FACTVM SIT QVOD PROMITTITVR NOBIS.

ILLE IAM EXALTATVS EST SVPER CAELOS; PATITVR TAMEN IN TERRIS QVIDQVID LABORVM NOS TAMQVAM EIVS MEMBRA SENTIMVS. CVI REI TESTIMONIVM PERHIBVIT DESVPER CLAMANS: "SAVLE, SAVLE, QVID ME PERSEQVERIS?" ET: "ESVRIVI, ET DEDISTIS MIHI MANDVCARE."

CVR NON ETIAM NOS ITA LABORAMVS IN TERRIS, VT PER FIDEM, SPEM, CARITATEM, QVA ILLI CONECTIMVR, IAM CVM ILLO REQVIESCAMVS IN CAELIS? ILLE, CVM IBI EST, ETIAM NOBISCVM EST; ET NOS, CVM HIC SVMVS, ETIAM CVM ILLO SVMVS. ILLVD IPSE ET DIVINITATE ET POTESTATE ET DILECTIONE; HOC AVTEM NOS, ETSI DIVINITATE NON POSSVMVS SICVT IPSE, DILECTIONE TAMEN POSSVMVS, SED IN IPSVM.

ILLE DE CAELO NON RECESSIT, CVM AD NOS INDE DESCENDIT; NEC A NOBIS RECESSIT, CVM IN CAELVM RVRSVS ASCENDIT. NAM QVIA IBI ERAT, CVM HIC ESSET, ITA IPSE TESTATVR: NEMO, INQVIT, ASCENDIT IN CAELVM, NISI QVI DE CAELO DESCENDIT, FILIVS HOMINIS, QVI EST IN CAELO.

HOC DICTVM EST PROPTER VNITATEM, QVIA CAPVT NOSTRVM EST, ET NOS CORPVS EIVS. HOC ERGO NEMO NISI IPSE, QVIA ET NOS IPSE SECVNDVM ID QVOD IPSE FILIVS HOMINIS PROPTER NOS, ET NOS DEI FILII PROPTER IPSVM.

ITA QVIPPE APOSTOLVS DICIT: SICVT ENIM CORPVS VNVM EST, ET MEMBRA HABET MVLTA; OMNIA AVTEM CORPORIS MEMBRA. CVM SINT MVLTA, VNVM EST CORPVS, ITA ET CHRISTVS. NON AIT: ITA CHRISTVS, SED AIT: ITA ET CHRISTVS. CHRISTVS ERGO MEMBRA MVLTA, VNVM CORPVS.

DESCENDIT ITAQVE DE CAELO PER MISERICORDIAM, NEC ASCENDIT NISI IPSE, CVM ET NOS IN IPSO PER GRATIAM. AC PER HOC NON NISI CHRISTVS DESCENDIT, NEC NISI CHRISTVS ASCENDIT; NON QVOD CAPITIS DIGNITAS CONFVNDATVR IN CORPORE, SED QVOD CORPORIS VNITAS NON SEPARETVR A CAPITE.

(SANCTI AVGVSTINI EPISCOPI EX SERMONE DE ASCENSIONE DOMINI, PLS 2, 494-495)

LITHOSTROTVM SVPRA IANVAM SANCTAE SABINAE BASILICAE MAIOREM

QVISQVIS ROMAM VENIAT INTER INSCRIPTIONES VARIAS QVI SVPERSVNT IN BASILICA SANCTAE SABINAE IN AVENTINO MONTE  HOC PVLCHERRIMVM CHRISTIANAE INSCRIPTIONIS ANTIQVAE EXEMPLVM HEXAMETRIS COMPOSITVM SAECVLO V P. CHR. N. MIRARI POTEST:

CVLMEN APOSTOLICVM CVM CAELESTINVS HABERET

PRIMVS ET IN TOTO FVLGERET EPISCOPVS ORBE

HAEC QVAE, MIRARIS FVNDAVIT PRESBYITER VRBIS

ILLYRICA DE GENTE PETRVS VIR NOMINE TANTO

DIGNVS AB EXORTV CHRISTI NVTRITVS IN AVLA

PAVPERIBVS LOCVPLES SIBI PAVPER QVI BONA VITAE

PRAESENTIS FVGIENS MERVIT SPERARE FVTVRAM

LATERIBVS ISCRIPTIONIS LAEVO ET DEXTRO SVNT DVARVM MULIERVM IMAGINES QVAE SIGNIFICANT ORIGINEM CATHOLICAE ECCLESIAE DVPLICEM: EX CIRCUMCISIONE (LATERE LAEVO) GENTIBVSQVE (LATERE DEXTRO) VT  INFRA VIDERE POSSIMVS:

HAEC SVNT FIDEI NOSTRAE RADICES QVARVM OBLIVISCI NON POSSIMVS!

AVRELIVS

DE DVOBVS ALTARIBVS IN HOMINE, QVORVM ALTERVM IN CORPORE EST, ALTERVM IN CORDE.



ALTAR BASILICAE SANCTAE CRVCIS FLORENTIAE

DVO SVNT IN NOBIS ALTARIA CONSTITVTA, CORPORIS VIDELICET ET CORDIS NOSTRI. DENIQVE DVPLEX A NOBIS SACRIFICIVM QVAERIT DEVS: VNVM, VT SIMVS CASTI CORPORE, ALTERVM, VT MVNDI CORDE. ERGO IN EXTERIORE, ID EST CORPORE NOSTRO, OFFERANTVR OPERA BONA; IN CORDE, ODORES SVAVITATIS REDDAT COGITATIO SANCTA. IN ALTARI CORDIS NOSTRI COGITEMVS SEMPER QVOD BONVM EST; IN ALTARI VERO CORPORIS NOSTRI IVGITERQVOD DEO BENEPLACITVM EST OPEREMVR. TVNC ENIM ORDINE LEGITIMO CONSECRATIONEM ALTARIS CVM GAVDIO CELEBRAMVS, QVANDO ALTARIA CORDIS ET CORPORIS NOSTRI MVNDA ET PVRA IN CONSPECTV DIVINAE MAIESTATIS OFFERIMVS. NAM NESCIO QVA FRONTE AVT QVA CONSCIENTIA, OPTAT IN ALTARIS CONSECRATIONE GAVDERE, QVI IN CORDIS SVI ALTARI NON STVDET MVNDITIAM CVSTODIRE. NOS VERO, FRATRES CARISSIMI, ITA AGERE STVDEAMVS, VT SEMPER FESTIVITATEM DVPLICEM CELEBRARE MEREAMVR. ET QVOMODO VISIBILITER DE TEMPLI ALTARIS CONSECRATIONE GAVDEMVS, SIC INVISIBILITER DE CORPORIS CASTITATE VEL ANIMI PVRITATE SPIRITVALE GAVDIVM HABERE MEREAMVR!

(SMARAGDI ABBATIS SERMO IV IN ANIVERS. DEDICAT. ALTARIS)

SANCTVS BEDA VENERABILIS

HODIE ECCLESIA ROMANA DE REBVS CHRISTI GRATIAE GESTIS IN VITA SANCTI BEDAE VENERABILIS COMMEMORAT. NATVS  EST ANNO DCLXXIII  EDVCATVSQVE A SANCTO BENEDICTO BISCOP. SUB REGVLA SANCTI PATRIS NOSTRI BENEDICTI MILITAVIT. SACERDOTE, DOCENS ET SCRIBENS MINISTERIVM IMPLEVIT. OPERA DE THEOLOGIA ET HISTORIA EXARAVIT. STVDIOSI ALIQVI  EVM ESSE NOVISSIMVM PATREM ECCLESIAE LATINAE PVTANT. IN IMAGINE SVPRA SANCTVS BEDA IN ARTICVLO MORTIS CVM PVERO WIBERTH DISCIPVLO SVO FIGVRATVR.  ITA ILLE MAGNVS SANCTVS ORDINIS NOSTRAE VITAM SVAM RECAPITVLAVIT: "CVNCTVM TEMPVS VITAE MEAE IN MONASTERII HABITATIONE PERAGENS, OMNEM MEDITANDIS SCRIPTVRIS OPERAM DEDI; ATQVE INTER OBSERVANTIAM DISCIPLINAE REGVLARIS ET COTIDIANAM CANTANDI IN ECCLESIA CVRAM; SEMPER AVT DISCERE AVT DOCERE AVT SCRIBERE DVLCE HABVI (EX RESPONSORIO POST LECTIONEM ALTERAM AD OFFICIVM LECTIONIS  SANCTI BEDAE MEMORIAE).  ANNO DCCXXXV  AD GAVDIA DESIDERIORVM CAELESTIVM MIGRAVIT. MEMORIAM QVOQVE FACIO MAGISTRIS NOVITIORVM BEDAE NEBEL OSB QVI ME  VITAM MONASTIVAM AGENDAM MORIBVS SVIS MAGIS QVAM VERBIS DOCVIT ET QVEM SANCTVM ESSE PVTO.
AVRELIVS

CHRISTVS EST DIES

HODIE, DOMINICA V PASCHAE, INTER OFFICII LECTIONVM CELEBRATIONEM HVNC LOCVM EX SERMONIBVS SANCTI MAXIMI TAVRINENSIS EPISCOPI AVDIEMVS IN QVO ADHVC NOS DOCET CHRISTVM LVCEM ESSE QVI NOCTEM, CALIGINEM, OBSCVRITATEM PECCATORVM NOSTRORVM IVGI SPLENDORE RESVRRECTIONIS SVAE ILLVMINAT :

PER RESVRRECTIONEM CHRISTI APERITVR TARTARVM, PER NEOPHYTOS ECCLESIAE INNOVATVR TERRA, CAELVM PER SANCTVM SPIRITVM RESERATVR; APERTVM ENIM TARTARVM REDDIT MORTVOS, INNOVATA TERRA GERMINAT RESVRGENTES, CAELVM RESERATVM SVSCIPIT ASCENDENTES.

DENIQVE ASCENDIT LATRO IN PARADISVM, SANCTORVM CORPORA INGREDIVNTVR IN SANCTAM CIVITATEM, AD VIVOS MORTVI REVERTVNTVR; ET PROFECTV QVODAM IN RESVRRECTIONE CHRISTI AD ALTIORA CVNCTA ELEMENTA SE TOLLVNT.

TARTARVM QVOS HABET REDDIT AD SVPEROS, TERRA QVOS SEPELIT MITTIT AD CAELVM, CAELVM QVOS SVSCIPIT REPRAESENTAT AD DOMINVM; ET VNA EADEMQVE OPERATIONE SALVATORIS PASSIO ELEVAT DE IMIS, SVSCITAT DE TERRENIS, COLLOCAT IN EXCELSIS.

RESVRRECTIO ENIM CHRISTI DEFVNCTIS EST VITA, PECCATORIBVS VENIA, SANCTIS EST GLORIA. OMNEM ERGO CREATVRAM AD FESTIVITATEM RESVRRECTIONIS CHRISTI PROPHETA SANCTVS INVITAT; AIT ENIM EXSVLTANDVM IN HAC DIE QVAM FECIT DOMINVS ET LAETANDVM.

LVX CHRISTI DIES EST SINE NOCTE, DIES SINE FINE. QVOD AVTEM ISTE DIES CHRISTVS SIT, APOSTOLVS DICIT: "NOX PRAECESSIT, DIES AVTEM APPROPINQVAVIT." PRAECESSIT, INQVIT, NOX, NON SEQVITVR, VT INTELLEGAS, SVPERVENIENTE CHRISTI LVMINE, DIABOLI TENEBRAS EFFVGARI ET PECCATORVM OBSCVRA NON SVBSEQVI; ET IVGI SPLENDORE PRAETERITAS CALIGINES DEPELLI, SVBREPENTIA DELICTA PROHIBERI.

IPSE EST ENIM DIES FILIVS, CVI PATER DIES DIVINITATIS SVAE ERVCTAT ARCANVM. IPSE, INQVAM, EST DIES, QVI AIT PER SALOMONEM: EGO FECIT VT ORIRETVR IN CAELO LVMEN INDEFICIENS.

SICVT ERGO DIEM CAELI NOX  OMNINO NON SEQVITVR, ITA ET CHRISTI IVSTITIAM PECCATORVM TENEBRAE NON SEQVVNTVR. SEMPER ENIM DIES CAELI SPLENDET, LVCET ET FVLGET, NEQVE ALIQVA POTEST OBSCVRITATE CONCLVDI; ITA ET LVMEN CHRISTI SEMPER MICAT, DADIAT, CORVSCAT, NEQVE ALIQVA POTEST DELICTORVM CALIGINE COMPREHENDI, VNDE AIT EVANGELISTA IOANNES: "ET LVX IN TENEBRIS LVCET, ET TENEBRAE EAM NON COMPREHENDERVNT".

IGITVR, FRATRES, OMNES IN HAC DIE SANCTA EXSVLTARE DEBEMVS. NVLLVS SE A COMMVNI LAETITIA PECCATORVM CONSCIENTIA SVBTRAHAT, NVLLVS A PVBLICIS VOTIS DELICTORVM SARCINA REVOCETVR! QVAMVIS ENIM PECCATOR, IN HAC DIE DE INDVLGENTIA NO0N DEBET DESPERARE; EST ENIM PRAERROGATIVA NON PARVA. SI ENIM LATRO PARADISVM MERVIT, CVR NON MEREATVR VENIAM CHRISTIANVS?

(SERMO 53, 1-2.4: CCL 23, 214-216)